XVI ETA XVII. MENDEETAKO EKONOMIA

Ekonomia XVI eta XVII. mendeetan

From: GizarteZientziak4B, 16 hours ago

| View | Upload your own

Aurten, 2007 eta 2008an, Arrasate institutuan 4DBH-Bko ikasleek egindako lana da. Zehazki, Ekonomia arazoetako taldeak eginikoa: Markel Juaristi, Mikel Serrato, Ainhoa Diez eta Gorka Gorosarrik landu dute blog bat (http://ekonomia4b.blogspot.com) eta power poit hau. Falta da amaitzea movie maker bat "Juduen kanporaketa" lanarekin.


SlideShare Link

AURKIKUNTZA HANDIAK, EKONOMIAREN ALDAKETAK ETA BERRIKUNTZAK (2)

Garai hartako gizarteak estamentutan zatituta jarraitzen zuen. Gizartea hiru zatitan banatuta zegoen, burgesia, noblezia eta nekazariak. Alde batetik, burgesia garrantzi handia lortu zuen ekonomian, gizarteko maila berean jarraitu arren. Beste aldetik, XVI. mendeko noblezia baliabide ekonomiko desberdinetako pertsonek osatzen zuten. Azkenik, nekazariek altxamenduak egin zituzten eta, hirietan, pobreziak gora egin eta eskeko asko agertu ziren.

Merkataritzaren garapenak ondorio bat izan zuen; Europan pixkanaka, hasierako kapitalismoa deitzen zen sistema ekonomikoa garatuz joan zen hirietan, merkataritzaren garapenarengatik eta aurrerakuntzengatik. Burtsak, bankuak eta maileguak sortu ziren. 1608an lehenengo burtsa Amsterdamekoa izan zen eta 1602anlehenengo bankua.

Monarkia eta herrialdeen indar politikoa eta oparotasun ekonomikoa bermatzen zuen teoria eta praktika ekonomikoak zabaldu ziren.

Merkantilismoa XVI. mendean sortu zen. Metal preziatuak ahalik eta gehien pilatzea zuen helburu, horretatik monarkiaren eta herriaren indarra zetorrelakoan. Helburu hori lortzeko, Europako estatuek bi eratako erabakiak gauzatu zituzten ekonomian. Alde batetik, bullionismoa; aberastasuna ( lingoteak, txanponak…) bereganatzea. Bestetik, protekzionismo ekonomikoa; beste herrietako inportazioen zergak kobratzea zen. Horrela lurraldearen ekonomia (industria eta merkataritza) babesten zen. Helburuak gutxiago erostea, gehiago produzitzea eta denborarekin lurraldea autonomoa izatea zen.

Praktikan eredu asko zeuden. Adibidez, Frantsesa Luis XVI. Mendearen ministroak erabili zuen: nekazaritza bultzatu, aduenetako zergak gehitu…

Ekonomiaren aldaketen arrazoien artean, mundu ezagunaren zabaltzea da bat. Horretan lagundu zuten arrazoiak ezberdinak izan ziren: teknika berriak, itsasontziak hobetu (karabela), trukeak, merkataritzaren nagusitzea eta kapitalismoaren zabaltzea.

AURKIKUNTZA HANDIAK, EKONOMIAREN ALDAKETAK ETA BERRIKUNTZAK

XVl eta XVll. mendeko ekonomia Europa eta Amerikan

Monarkia absolutuen praktika ekonomiko berria sortu zen: merkantilismoa

XVI eta XVII. mendeko ekonomiaren aldaketak eta berrikuntzak azaldu eta eraginak ikusiko dituzue. Honez gain, ekonomiak garrantzi handia izatearen arrazoiak aipatuko ditugu.

Kolonek Amerika aurkitu zuen India zela pentsatuz 1492. urtean. Ameriketako lurraldeetan konkista gehienak 1519tik 1540. urte bitartean gertatu ziren. Konkistatzaile nagusienak Hernán Cortés eta Francisco Pizarro izan ziren. Hernán Cortések Kubatik abiatu eta Mexiko menderatu zuen 1519an. Francisco Pizarrok, berriz, zibilizazio bat (Inken zibilizazioa) konkistatu zuen eta 1533an Cuzcon sartu zen.

XVIII. menderarte India deitzen zuten Espainolak Amerikako lurra. 1524an Indiatako kontseilua sortu zuten, espainolek konkistatutako lurraldeak zentralizatu eta antolatzeko. Amerikan europarren iritsierak aldaketa ekonomiko nagusia ekarri zuen, meatzaritza izan zen aldaketa gehien jasan zuena.

Espainiarren eta portugesek eragindako aldaketa ekonomikoan, merkataritza izan zen garrantzitsuena: mundu berria aurkitu zenean, merkataritza hedatu zen. Europa, Amerika eta Asia arteko trukeak itsasoz egiten ziren. Aurrerakuntza teknikoei esker itsasontzi luzeagoak eta kartografiaren arloan sistema berriak sortu ziren. 1640. urtean metala murriztuz joan zenean, beste bide eta produktu batzuen bila jo behar izan zuten: Afrikara esklabuen bila eta Asiara espezien bila.

Europan merkataritza asko garatu zen eta horrek Europako ekonomiaren garapena ekarri zuen. Ekonomia asko garatu zenez, hasierako kapitalismoa sortu zen. Kapitalen jabeak burgesak ziren, kapitalak interesen truke mailegatu edo merkatarien esku uzten zituzten. Normalean, ordainketak eta kredituak egiten ziren. Batetik, ordaindutakoa: zorra onartzen ziren, data jakin batean ordaintzeko promesa egiten zen. metodo onak ziren, dirua oso pisutsua zelako eta leku batetik bestera eramateko ahalegin asko egin behar zelako, gainera ez zegoen diru nahikorik. Bestetik, kanbio-letra: diru kantitate bat data jakin batean ordaintzeko promesa zen, hiri desberdinetara eraman zezaketen eta idatziz egiten zen.